Pobraliście się w Hiszpanii, Anglii, Norwegii, USA albo gdziekolwiek indziej – było pięknie, romantycznie i… legalnie. Po latach przychodzi jednak moment, w którym jedno z Was chce zakończyć małżeństwo. Tylko co dalej? Czy trzeba wracać do kraju, w którym odbył się ślub? Czy sąd w Polsce w ogóle może orzec rozwód, jeśli związek zawarto za granicą? A co z dokumentami, tłumaczeniami, dziećmi i podziałem majątku? Oto praktyczne wyjaśnienie, co zrobić, gdy polska para chce się rozwieść po ślubie zawartym poza granicami Polski.
Małżeństwo za granicą a rozwód w Polsce – czy to możliwe?
Tak – można się rozwieść w Polsce, nawet jeśli ślub odbył się za granicą, pod warunkiem, że przynajmniej jedna ze stron ma polskie obywatelstwo i miejsce zamieszkania w Polsce.
Polskie sądy uznają śluby zawarte za granicą, jeśli zostały zarejestrowane w polskim urzędzie stanu cywilnego (tzw. transkrypcja aktu małżeństwa). Jeśli tego nie zrobiono wcześniej, trzeba będzie to nadrobić – bez rejestracji rozwód w Polsce będzie niemożliwy.
Co ważne: miejsce zawarcia ślubu nie ma wpływu na jurysdykcję rozwodową, czyli nie musisz jechać do kraju, w którym braliście ślub.
Zobacz też: Jak szybko można się rozwieść w Polsce?
Co trzeba zrobić, aby rozwód po ślubie za granicą był możliwy?
Konieczne będzie:
- Transkrybowanie zagranicznego aktu małżeństwa w Polsce – czyli zgłoszenie go do urzędu stanu cywilnego i uzyskanie polskiego odpisu.
- Złożenie pozwu rozwodowego do sądu okręgowego właściwego dla miejsca zamieszkania powoda lub małżonka.
- Załączenie przetłumaczonego (przez tłumacza przysięgłego) zagranicznego aktu małżeństwa, jeśli jeszcze nie ma go w polskich aktach USC.
Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, przeczytaj również: Jak złożyć pozew o rozwód – dokumenty, koszty, terminy
Co, jeśli oboje mieszkacie za granicą?
W takiej sytuacji polski sąd nadal może orzec rozwód, jeśli obie strony mają polskie obywatelstwo. Wymagana jest jednak zgoda obu stron na prowadzenie sprawy w Polsce albo wykazanie, że powód ma silniejsze związki z krajem (np. meldunek, majątek, rodzina w Polsce).
Jeśli jednak oboje jesteście za granicą i chcecie rozwodu w miejscu zamieszkania, możecie przeprowadzić go przed sądem danego kraju – ale wtedy:
- obowiązuje prawo lokalne,
- mogą wystąpić różnice w podziale majątku, opiece nad dziećmi, alimentach,
- możliwe są komplikacje przy uznaniu rozwodu w Polsce, jeśli nie przeprowadzicie procedury uznania wyroku zagranicznego.
Czy wyrok rozwodowy wydany za granicą jest ważny w Polsce?
Tak, ale musi zostać uznany przez polski sąd. W przypadku rozwodu orzeczonego w kraju Unii Europejskiej zwykle wystarczy tzw. formularz zgodny z rozporządzeniem Bruksela II bis i prawomocny wyrok.
Dla krajów spoza UE (np. USA, Kanada) konieczne będzie:
- tłumaczenie wyroku przez tłumacza przysięgłego,
- złożenie wniosku o uznanie wyroku przez Sąd Okręgowy w Polsce,
- wykazanie, że wyrok spełnia polskie standardy (np. poszanowanie prawa do obrony, brak sprzeczności z porządkiem publicznym).
Uwaga: dopiero po uznaniu wyroku za granicą można ponownie zawrzeć małżeństwo w Polsce.
Co z dziećmi, alimentami i podziałem majątku?
Jeśli rozwód przeprowadzasz w Polsce, wszystkie kwestie związane z dziećmi, władzą rodzicielską, kontaktami i alimentami mogą być rozstrzygnięte przez sąd w ramach jednej sprawy.
W przypadku rozwodu zagranicznego – zależy to od prawa danego kraju. Może się okazać, że np. opiekę nad dzieckiem trzeba będzie regulować osobno przed polskim sądem, jeśli dziecko mieszka w Polsce.
Jeśli masz wątpliwości, jak przygotować się do całości sprawy rozwodowej, przeczytaj też: Rozwód krok po kroku – poradnik prawny
Podsumowanie: Ślub za granicą nie zamyka drogi do rozwodu w Polsce
Zawarcie małżeństwa za granicą nie oznacza, że jesteś „przywiązany” do tamtego kraju na zawsze – ani uczuciowo, ani prawnie. Jeśli Ty lub Twój małżonek jesteście obywatelami polskimi i przynajmniej jedno z Was mieszka w Polsce, możecie legalnie i skutecznie rozwieść się w Polsce, nawet jeśli ślub był zawarty w innym państwie.
Ważne jednak, by zadbać o formalności – zarejestrować akt małżeństwa, przetłumaczyć dokumenty i przygotować się do postępowania sądowego. Polskie sądy rozwodowe mają doświadczenie w tego typu sprawach – ale warto wiedzieć, na czym stoisz, zanim podejmiesz pierwszy krok.
Nie musisz zostać w związku, który już nie istnieje – również w sensie prawnym. Masz wybór, masz prawo i masz wsparcie – skorzystaj z niego, jeśli czujesz, że to czas na nowy rozdział.
