Zastanawiasz się, ile wynosi zachowek i kto ma do niego prawo? Dowiedz się, jakie są zasady jego wyliczania oraz kiedy możesz się go domagać.
Zastanawiasz się, ile wynosi zachowek i kto ma do niego prawo? Dowiedz się, jakie są zasady jego wyliczania oraz kiedy możesz się go domagać.
Mediacja i arbitraż jako alternatywne sposoby rozwiązywania sporów mogą zaoszczędzić czas i pieniądze. Dowiedz się, który wybrać w Twojej sytuacji.
Sporządzenie umowy o pracę dla firm: kluczowe kroki, które eliminują błędy i zabezpieczają interesy obu stron. Dowiedz się, jak to zrobić poprawnie.
Nie wiesz, jak napisać testament w Polsce? Przedstawiamy kluczowe kroki i formalności, które musisz znać. Skonsultuj się z nami, by uniknąć błędów.
Praca w Niemczech przy jednoczesnym życiu w Polsce to dla setek tysięcy osób codzienność. Ten model ma jednak swoją cenę: gdy pojawia się problem, dotyczy on zwykle dwóch systemów prawnych naraz.
Dlatego coraz więcej osób szuka wsparcia, jakie zapewnia adwokat polsko-niemiecki – ktoś, kto zna niemieckie prawo pracy i jednocześnie rozumie, jak sprawa wygląda z perspektywy pracownika mieszkającego w Polsce.
W sporze czysto krajowym wiadomo, które przepisy obowiązują i który sąd rozpozna sprawę. W relacji polsko-niemieckiej trzeba to najpierw ustalić. Podstawowe pytania brzmią:
Od odpowiedzi zależy cała strategia. Pomyłka na tym etapie może oznaczać złożenie pozwu w niewłaściwym miejscu albo przekroczenie terminu.
Prawo właściwe dla umowy o pracę
Rozporządzenie Rzym I (art. 8) przewiduje, że umowa o pracę podlega co do zasady prawu państwa, w którym pracownik zwykle wykonuje pracę. Strony mogą wybrać inne prawo, ale taki wybór nie może pozbawić pracownika ochrony, którą dają mu bezwzględnie obowiązujące przepisy państwa, w którym faktycznie pracuje. Jeśli więc pracujesz na stałe w Niemczech, zwykle chroni Cię niemieckie prawo pracy, nawet gdy umowa zawiera klauzulę o prawie polskim.
Sąd właściwy dla sporu
Rozporządzenie Bruksela I bis daje pracownikowi wybór. Pracodawcę można pozwać przed sądem państwa jego siedziby albo przed sądem miejsca, w którym pracownik zwykle pracuje lub ostatnio pracował (art. 21). Pracodawca natomiast może pozwać pracownika co do zasady tylko przed sądem państwa, w którym pracownik mieszka (art. 22). To ważna ochrona dla osób, które po zakończeniu pracy wróciły do Polski.
Szczególną grupą są pracownicy delegowani przez polskie firmy. Ich umowa pozostaje polska, podobnie jak zwykle ubezpieczenie społeczne potwierdzone zaświadczeniem A1. Jednocześnie niemiecka ustawa o delegowaniu pracowników (Arbeitnehmer-Entsendegesetz, AEntG) gwarantuje im określone niemieckie warunki pracy, w tym płacę minimalną, minimalny urlop i przepisy o czasie pracy. Roszczenia z tego tytułu można dochodzić również przed niemieckim sądem pracy.
W takich sprawach szczególnie przydaje się prawnik Niemcy znający obie strony granicy. Trzeba bowiem połączyć polską umowę, niemieckie standardy minimalne i często dokumenty sporządzone w dwóch językach.
Językiem urzędowym niemieckich sądów jest niemiecki (§ 184 ustawy o ustroju sądów, GVG). Pisma procesowe składa się po niemiecku, a dokumenty w języku polskim – np. korespondencję z polskim pośrednikiem pracy – sąd może kazać przetłumaczyć. Na rozprawie można korzystać z tłumacza.
Tu ujawnia się główna zaleta dwujęzycznego wsparcia. Pracownik opowiada swoją historię po polsku, ze wszystkimi szczegółami, a następnie te fakty są przekładane na niemiecki język prawniczy i właściwe instytucje prawne. Unika się w ten sposób sytuacji, w której istotna okoliczność ginie w tłumaczeniu.
Zakończenie pracy w Niemczech ma znaczenie także dla świadczeń. Osoby, które pracowały i mieszkały w Niemczech, mogą ubiegać się o niemiecki zasiłek dla bezrobotnych (Arbeitslosengeld). Należy jednak pamiętać o obowiązku zgłoszenia się w agencji pracy (Agentur für Arbeit) jako osoba poszukująca pracy najpóźniej trzy dni po dowiedzeniu się o zakończeniu zatrudnienia albo – jeśli do końca umowy zostało więcej niż trzy miesiące – co najmniej trzy miesiące przed jej końcem (§ 38 SGB III). Spóźnienie może skutkować tygodniowym okresem wstrzymania zasiłku.
Inaczej wygląda sytuacja pracowników przygranicznych, którzy pracowali w Niemczech, ale codziennie lub co tydzień wracali do domu w Polsce. Zgodnie z unijnymi zasadami koordynacji (rozporządzenie 883/2004) w przypadku pełnego bezrobocia świadczeń szukają oni zasadniczo w państwie zamieszkania. Ugoda z pracodawcą, np. umowa o rozwiązaniu stosunku pracy, może też wpływać na prawo do zasiłku, dlatego jej treść warto przeanalizować przed podpisaniem.
Z pomocy specjalisty znającego oba systemy szczególnie warto skorzystać, gdy:
We wszystkich tych przypadkach pamiętaj o trzytygodniowym terminie na pozew przeciwko wypowiedzeniu (§ 4 KSchG) i o terminach zawitych dla roszczeń płacowych, które często wynoszą zaledwie trzy miesiące. Granica między państwami nie zawiesza biegu tych terminów.